FRITZ!Box 4690: Brama do ery 10 Gigabitów / Recenzja

W świecie technologii sieciowych rok 2025 to moment przełomowy. Operatorzy w Polsce i Europie coraz śmielej oferują łącza XGS-PON o prędkościach 8 lub 10 Gbit/s. Jednak posiadanie takiego łącza to jedno, a jego efektywne rozprowadzenie po domu to drugie. Tutaj na scenę wchodzi FRITZ!Box 4690 od FRITZ. To urządzenie oferuje bezkompromisową wydajność przewodową, z drugiej podejmuje ryzykowną decyzje w kwestii standardu bezprzewodowego. Zapraszamy na szczegółową analizę techniczną pierwszego routera FRITZ, który realnie pozwala wykorzystać potencjał najszybszych łączy światłowodowych.

1. Specyfikacja Techniczna: Co kryje się pod maską?

Zanim przejdziemy do testów, przyjrzyjmy się suchym danym, które w przypadku modelu 4690 są imponujące. FRITZ zastosowało tutaj platformę sprzętową, którą dotychczas widywaliśmy w rozwiązaniach Enterprise.

Cecha	FRITZ!Box 4690	Komentarz
Procesor (SoC)	Qualcomm IPQ9574	4 rdzenie ARM Cortex-A73 @ 2.2 GHz. Bardzo dobra wydajność
Pamięć RAM	1 GB DDR4	Wystarczająca ilość do obsługi setek połączeń i kontenerów w systemie.
Pamięć Flash	4 GB eMMC 5.0	Duża przestrzeń na system FRITZ!OS i przyszłe funkcje (NAS, kontenery).
Wi-Fi 5 GHz	Qualcomm QCN6224	Wi-Fi 7 (802.11be), 4×4 MIMO, kanał 160 MHz. Max: 5760 Mbit/s.
Wi-Fi 2.4 GHz	Qualcomm QCN5024	Wi-Fi 6 (802.11ax), 4×4 MIMO. Max: 1200 Mbit/s.
Port WAN	1x 10 Gbit/s (RJ45)	Multigigabit (10/5/2.5/1 Gbit/s).
Porty LAN	1x 10 Gbit/s + 3x 2.5 Gbit/s	Kluczowy atut tego modelu. Obsługa chipsetów Marvell i QCA.
USB	1x USB 3.0 (Gen 1)	Umieszczony z boku, wysoka wydajność prądowa.
Telefonia	DECT + 2x Analog	Brak portu ISDN S0 (odchodzący standard).

2. Analiza Hardware (Teardown): Jakość wykonania i niespełnione obietnice

Otwierając obudowę FRITZ!Box 4690, widzimy zaawansowaną inżynierię termiczną. Router chłodzony jest w pełni pasywnie.

• Chłodzenie: Dwa masywne aluminiowe radiatory („kanapka”) odprowadzają ciepło zarówno z procesora głównego, jak i układów radiowych oraz switcha sieciowego. Wertykalna konstrukcja wymusza efekt kominowy, co sprawdza się doskonale – nawet pod pełnym obciążeniem 10GbE router nie przegrzewa się.

• Sekcja zasilania i sieci: Za obsługę dwóch portów 10 Gbit odpowiadają dedykowane układy Marvell, znane z wysokiej kultury pracy i stabilności. Porty 2.5 Gbit obsługuje układ Qualcomm QCA8084.

• Niewykorzystany potencjał (PCB Analysis): Analiza laminatu (płyty głównej) ujawnia:

  1. Brakujący port LAN: Na płycie widać wyraźnie miejsce (pady lutownicze) pod czwarty port 2.5 Gbit/s. Chipset QCA8084 obsługuje 4 takie porty, ale FRITZ zdecydowało się fizycznie zamontować tylko 3.

  2. Widmo Zigbee: Na płycie znajduje się przygotowane miejsce pod układ radiowy Zigbee oraz nadrukowana antena dla tego standardu. Oba te elementy są puste. To dowód na to, że pierwotnie 4690 miał być pełnoprawną bramką Smart Home (jak model 7690), ale księgowi chyba „wycięli” tę funkcję.

3. Wydajność Sieciowa: Król Przewodów

To najważniejszy punkt programu. FRITZ!Box 4690 kupuje się dla portów. W testach syntetycznych (iPerf3) router bez problemu osiąga 9.4 – 9.5 Gbit/s przepustowości na linii WAN <-> LAN. Oznacza to, że narzut procesora na obsługę pakietów (NAT/Routing) jest minimalny dzięki akceleracji sprzętowej (NPU). Większość konsumenckich routerów „dławi się” przy dużej liczbie małych pakietów, ale rdzenie Cortex-A73 radzą sobie z tym bez problemu. To sprzęt, który nie będzie wąskim gardłem nawet za 5 lat.

VPN – WireGuard na sterydach

Dzięki zastosowaniu portu 10 Gbit LAN, FRITZ!Box 4690 eliminuje największą wadę modelu 5690 Pro. W modelu Pro, nawet jeśli procesor pozwalał na szybki VPN, limitował nas port wyjściowy 2.5 Gbit. W modelu 4690 realne transfery przez tunel VPN (Wynik WireGuard) mogą przekraczać 3 Gbit/s (pod warunkiem, że klient po drugiej stronie ma tak szybkie łącze). Co to oznacza? To wynik lepszy niż w wielu rozwiązaniach SMB (Small Medium Business) od Ubiquiti czy MikroTik w podobnym budżecie. Dla osób pracujących zdalnie na dużych plikach wideo/CAD – to absolutny „game changer”.

Wydajność NAS (USB 3.0)

Podłączenie szybkiego dysku SSD (np. Samsung T7) pozwala przekształcić router w bardzo sprawny serwer plików. Prędkości odczytu/zapisu po SMB (Samba) sięgają limitów interfejsu USB 3.0. Nie jest to dedykowany NAS (jak Synology), ale do backupu Time Machine czy streamingu filmów 4K z wysokim bitrate (80-100 Mbps) wystarcza z zapasem.

4. Testy Wi-Fi: 7 bez 6, czyli sztuka kompromisu

Tutaj FRITZ podjęło kontrowersyjną decyzję: Brak pasma 6 GHz. Router działa w układzie Dual-Band. Jak to wpływa na wyniki?

Pasmo 2.4 GHz (Wi-Fi 6)

• Konfiguracja: 4×4 MIMO.

• Wydajność: Bardzo solidna, choć bez fajerwerków. Brak obsługi Wi-Fi 7 w tym paśmie (którą posiada np. model 7690) sprawia, że transfery są typowe dla dobrej klasy routera Wi-Fi 6. Zasięg jest jednak wyśmienity dzięki 4 antenom.

Pasmo 5 GHz (Wi-Fi 7)

• Konfiguracja: 4×4 MIMO, 160 MHz.

• Bliski zasięg: Transfery są znakomite, realnie osiągając 2-2.5 Gbit/s na kompatybilnych klientach Wi-Fi 7.

• Daleki zasięg (przez 2 ściany): Tutaj 4690 pokazuje pazur. Dzięki konfiguracji anten 4×4, router utrzymuje stabilne połączenie i wysokie prędkości tam, gdzie konkurencja (np. tanie routery TP-Link czy Asus z układem 2×2 w 6 GHz) traci sygnał.

Problem braku MLO (Multi-Link Operation)

Największą stratą wynikającą z braku pasma 6 GHz jest ograniczona funkcja MLO. W pełnym Wi-Fi 7 urządzenie może łączyć pasma 5 GHz i 6 GHz dla sumowania prędkości i redukcji opóźnień (latency). W FRITZ!Box 4690 MLO teoretycznie działa (np. 2.4 + 5 GHz), ale zysk wydajnościowy jest marginalny w porównaniu do systemów Tri-Band.

Porównanie bezpośrednie:

• vs FRITZ!Box 5690 Pro: Model Pro (Tri-Band) uzyska lepszy wynik niż 4690 w maksymalnej przepustowości w jednym pomieszczeniu (dzięki paśmie 6 GHz i kanałowi 320 MHz).

• vs FRITZ!Box 7690: Model 4690 ma zbliżoną wydajność w 5 GHz, ale nieco słabszą w 2.4 GHz.

5. Zużycie Energii – Zaskakująco Eko

Routery z portami 10 Gbit/s znane są z tego, że są „grzejnikami” pożerającymi prąd. FRITZ pozytywnie zaskakuje.

• Spoczynek (Idle): ~15-16 W. / Obciążenie: ~20-22 W.

• Porównanie: Asus RT-BE86U czy topowe modele Netgear potrafią zużywać w spoczynku ponad 20-25 W. W skali roku, przy polskich cenach prądu, FRITZ!Box 4690 jest nieco tańszy w eksploatacji.

To zasługa braku prądożernego modułu radiowego 6 GHz oraz świetnego zarządzania energią przez procesor Qualcomm.

6. Podsumowanie i Werdykt: Router dla świadomego profesjonalisty

FRITZ!Box 4690 to urządzenie które idealnie trafia w konkretną niszę. Dla kogo zatem?

1. Posiadacze łączy >2.5 Gbit/s: Jeśli masz światłowód 8/10 Gbps, to jest to najtańszy sposób na rynku, by realnie wyprowadzić tę prędkość z modemu na komputer jednym urządzeniem.

2. Fani wydajności przewodowej: Jeśli „kabel” jest dla Ciebie świętością, a Wi-Fi ma po prostu „dobrze działać” na telefonach.

Dla kogo NIE JEST ten router?

1. Entuzjaści VR i najnowszego Wi-Fi: Brak pasma 6 GHz może być niekiedy problemem podczas bezprzewodowego streamingu VR w najwyższej jakości.

2. Smart Home: Brak Zigbee/Matter oznacza konieczność dokupienia zewnętrznych bramek. No chyba, że kupimy inteligente urzadzenia Smart Home od FRITZ (seria FRITZ!DECT) bo te komunikują się z routerem za pomocą standardu radiowego DECT ULE (Ultra Low Energy) który w 4690 jest. Więc np. termostaty (np. FRITZ!DECT 302), gniazdka (np. FRITZ!DECT 200/210) czy przyciski (FRITZ!DECT 440) połączą się z routerem 4690 bezpośrednio, tak jak łączyły się ze starszymi modelami (np. 7590).

Ocena końcowa: 8.5/10

FRITZ!Box 4690 to świetny sprzęt od FRITZ. Owszem – Rezygnacja z pasma 6 GHz i Zigbee może boleć, ale pozwoliła inżynierom skupić budżet na tym, co w erze światłowodów najważniejsze: szybkości (dzieki dobremu procesorowi) i bezkompromisowych portach 10 GbE. W swojej klasie cenowej (~1400 zł) ciężko teraz o konkurenta, który oferowałby taką konfigurację portów przy tak dopracowanym oprogramowaniu.